BAZYLIKA SANTA MARIA MAGGIORE (MATKI BOSKIEJ WIĘKSZEJ) CZ. 2

Nestoriusz (ok. 380-ok. 451), uczeń Teodora z Mopsuestii, patriarcha Konstantynopola w latach 428- 431, współtwórca doktryny teologicznej zwanej nestorianizmem, wystąpił z nauką o dwu osobach w Chrystusie. Potępiony w 431 roku przez Sobór Efeski, został skazany przez cesarza Teodozjusza na wygnanie do Egiptu (przyp. tłum.).

Starożytne dokumenty podają, że męczeństwo św, Pawła nastąpiło w miejscu zwanym Ad Aquas Salvias72. Informacja ta jest nieścisła. Czyżby chodziło o bagnisty teren blisko via Lau- rentina, który osuszyli w XII wieku cystersi i na którym założyli opactwo Tre Fontane istniejące do dziś? Nie można tego stwierdzić z pewnością, lecz nie można też odrzucić dobrze utrwalonej, odwiecznej tradycji. Przed przybyciem cystersów miejsce to było przedmiotem kultu ze strony pielgrzymów, a w VII wieku zamieszkiwali je przez pewien czas mnisi, uchodzący ze Wschodu.

O ile informacje dotyczące miejsca egzekucji św. Pawła nie są zbyt dokładne, to dane na temat jego grobu są bardziej ścisłe. Ciało męczennika zostało pochowane w sąsiedztwie grobów wykopanych na krawędzi drogi, via Ostiense, prowadzącej od strony Tybru i łączącej się z drogą Rzym-Ostia. Niewielkie cmentarzysko zajmowało trójkątny teren położony blisko skrzyżowania dwóch dróg, które łącząc się, tworzyły wyraźny kąt ostry.

Wydaje się, że grób Apostoła Narodów stał się od razu przedmiotem czci ze strony wiernych. Na długo przed końcem I stulecia papież Anaklet, drugi następca św. Piotra, wybudował ponad grobem niewielki pomnik, bez wątpienia podobny do trofeum Gajusa na grobie św. Piotra. Po zwycięstwie nad Maksen- cjuszem Konstantyn chciał uczcić św. Pawła tak, jak uczcił św. Piotra – wznosząc bazylikę, lecz konfiguracja terenu nie pozwoliła na wybudowanie tak wielkiej budowli. Kościół kon- stantyński, zwrócony na zachód z racji lokalizacji grobu Apostoła, był ograniczony dwiema drogami okalającymi nekropolię. Ta naprawdę niewielka bazylika miała krótki żywot. Począwszy od roku 386, za pontyfikatu papieża św. Syrycjusza (384-399), cesarz Walentynian postanowił wybudować bazylikę równie wielką, a nawet większą aniżeli Bazylika Sw. Piotra. Aby tego dokonać, polecił zlikwidować niewielką drogę, która dochodziła do absydy kościoła konstantyńskiego. Ponieważ nie mogło być mowy o dokonaniu tego samego w stosunku do via Ostiense, a jeszcze mniej o przesunięciu grobu św. Pawła, nowa bazylika została zwrócona na wschód, odwrotnie niż ta, którą zastępowała, toteż przez wiele wieków, i to aż do roku 1823, ksiądz celebrował mszę zwrócony plecami do wiernych, podczas gdy ówczesna zasada, tak jak i obecna, obowiązująca od Soboru Watykańskiego II, wymagała, aby był on zwrócony twarzą.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>